چگونه افسردگی را از بیماران مبتلا به صرع دور کنیم؟

میگنا: صرع یکی از اختلالات عصبشناختی است که دارای میزان شیوع 3 درصد در جمعیت عادی است. صرع به حملات عودکننده اشاره دارد و به معنای تخلیه الکتریکی ناگهانی، متناوب و بیشازحد نورونxadهای مغزی است. با وجود پیشرفتxadهای چشمxadگیر در کنترل حملات صرع، کماکان بیماران مبتلا به صرع با چالشxadهای متعددی همچون تشخیص نادرست نوع صرع و درنتیجه انتخاب نامناسب دارو روبهرو هستند.

درواقع صرع بهشدت بر زندگی افراد مبتلا به آن تأثیر میxadگذارد و با کاهش سلامت جسمی و روانی آنان، موجب بروز اختلالات روانپزشکی و گاه خودکشی میxadشود. دراینبین شدت افسردگی بیشتر از سایر اختلالات روانی است. باورهای این بیماران با عقاید یک فرد عادی تفاوت دارد و بهوسیله تجارب منفی مربوط به صرع تقویت میxadشود و به سطوح بالای افسردگی و اضطراب مزمن میxadانجامد.

به گفته متخصصین، با تغییر باورهای ناکارآمد و بازسازی شناختی، میxadتوان افسردگی را کاهش داد. ازجمله عوامل دیگری که میxadتواند بر بروز افسردگی تأثیرگذار باشد، ویژگیxadهای شخصیتی است. کارآمد یا ناکارآمد بودن این الگوهای رفتاری و راهبردهای مقابلهxadای میxadتواند منجر به بهبود یا وخیمxadتر شدن افسردگی شود.

الگوی ارتباطی خانواده نیز میxadتواند زمینهxadساز افسردگی باشد. درواقع کیفیت سلامت روان افراد تا حدی تحت تأثیر محیط و روابط اجتماعی قرار دارد و ازآنجاکه خانواده اولین نظامی است که کودک در آن چشم باز میxadکند و از آن تأثیر میxadپذیرد، بیشترین اثر را بر تواناییxadها و رفتارهای افراد میxadگذارد.

با توجه به مطالب عنوانشده، بهمنظور کمک به افزایش سلامت این افراد، بررسی عواملی که میxadتواند موجب ایجاد و شدتبخشی افسردگی در این بیماران شود، حائز اهمیت فراوانی است.

در این خصوص، گروهی از پژوهشگران ایرانی با هدف بررسی نگرشxadهای ناکارآمد، ویژگیxadهای شخصیتی و الگوهای ارتباطی خانواده در بیماران مبتلابه صرع، به مطالعه و انجام پژوهش پرداختهاند.

در این مطالعهxad توصیفی که توسط گروه روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس انجام شده، 150 بیمار مبتلابه صرع مراجعهکننده به بیمارستانxadها و کلینیکxadهای درمانی بندرعباس مشارکت داشتهاند.

ابزار مورداستفاده در این پژوهش شامل چهار پرسشنامه «افسردگی بک»، «پنج عاملی نئو»، «نگرش ناکارآمد» و «الگوی ارتباطی خانواده» بوده است که بهوسیله آنها متغیرهای پژوهش موردسنجش قرارگرفتهاند.

نتایج بهدستآمده از این پژوهش نشان میدهد که ویژگیxadهای شخصیتی میxadتوانند نقشxadهای گوناگونی در تبیین افسردگی داشته باشند. به این صورت که با کاهش ویژگیxadهای روانرنجوری و افزایش ویژگیxadهای برونxadگرایی، توافقپذیری و تجربهxadگرایی سطح افسردگی در بیماران مبتلابه صرع را کاهش میxadدهند.

در بررسی رابطهxad بین الگوهای ارتباطی و افسردگی، نتایج پژوهش حاضر نشان داد که رابطهxad منفی و معنیxadداری بین الگوهای ارتباطی با افسردگی وجود دارد. به عبارتی هرچه الگوهای ارتباطی، کارایی پایینتری داشته باشند، ابتلا به افسردگی در میان افراد گرفتار صرع، بیشتر است.

محققتن اشاره کردهاند: «بهطورکلی میxadتوان نتیجه گرفت که ویژگیxadهای شخصیتی (بهجز ویژگی وظیفهxadشناسی) و الگوی ارتباطی همنوایی میتوانند پیشxadبینی کنندهxad افسردگی بیماران مبتلابه صرع باشند. لذا باید به این موارد توجه ویژهای داشت و میxadتوان گفت که آموزش و مداخله در بهبود ویژگیxadهای شخصیتی و الگوهای ارتباطی خانواده، روشxadهای مؤثری جهت کاهش افسردگی بیماران مبتلابه صرع هستند ».

با توجه به این نتایج که در نشریه «شفای خاتم» وابسته به مرکز تحقیقات علوم اعصاب شفا، بیمارستان خاتمالانبیاء تهران منتشر شده، مسئولان برنامهxadریزی خرد و کلان و همچنین پزشکان، مشاوران، روانxadشناسان و سایر متخصصان حوزهxad سلامت باید با تلاش در جهت بهبود ویژگیxadهای مختلف شخصیتی و الگوهای ارتباطی خانواده افراد مبتلابه صرع، نقش مهمی در کاهش مشکلات و آشفتگیxadهای این بیماران داشته باشند.